Dante w Internecie, Dante w sądzie. W tym roku mija siedemset lat od śmierci poety.

W pałacu, w którym mieści się Galeria Uffizi, wybudowano niegdyś tajne przejście. Za pomocą korytarza przebiegającego nad Mostem Złotników i prowadzącego dalej wzdłuż brzegu rzeki Arno, Medyceusze przekradali się do swojej siedziby niezauważeni. Bez konieczności przeciskania się przez tłum i potrzeby lawirowania pomiędzy stoiskami florenckich rzeźników.  Przejście to, zwane Korytarzem Vasariego, nadal istnieje; ma w sumie około kilometra długości i dostać się do niego można przez tajne drzwi ukryte na pierwszym piętrze Galerii Uffizi. 

Portret Dantego Sandro Botticelli

Do otwarcia tego przejścia zaczekać będzie trzeba jednak do 2022 roku – wtedy to, zgodnie z planem, ma zakończyć się rewitalizacja obiektu. Do Galerii Uffizi zajrzeć możemy jednak nie wychodząc z domów – z okazji 700 rocznicy śmierci Dante Aligheriego przygotowano wirtualną wystawę poświęconą ilustracjom do „Boskiej Komedii” z XVI wieku. Ich autorem jest malarz Federico Zucceri, a jego szkice, przedstawiające kolejne poziomy piekła, można obejrzeć tutaj. W obchody zaangażowała się także florencka Accademia della Crusca – codziennie na jej stronie można przeczytać wybrany cytat z Dantego opatrzony hasztagiem #ParolaDiDanteFrescaDiGiornata.  

Inne włoskie miasta, idąc w ślady Florencji, także przygotowują się do obchodów. W Rawennie, mieście gdzie poeta spędził ostatnie lata swojego życia, przygotowano serię ekspozycji – wystawy związane głównie z tułaczką poety po Półwyspie Apenińskim. Spektrum przedstawianych eksponatów będzie szerokie – od oryginalnych dzieł sztuki, którymi Dante zachwycał się podczas swojej podróży po miastach Italii, po współczesne teksty kultury – kreskówki, komiksy i gry komputerowe inspirowane postacią i twórczością poety. W Weronie zostanie otwarta wystawa “Od Dantego do Szekspira”, natomiast w muzeum Castelvecchio pokazane zostaną prace Michaela Mazura, dotyczące dantejskiego Piekła. Naturalnie wystawy, konferencje naukowe i eventy kulturalne będą organizowane we wszystkich włoskich miastach, które odwiedził Dante. Większość wydarzeń rozpocznie się w Dniu Dantego, 25 marca. Jest to data ustanowiona przez Ministerstwo Kultury. Tradycyjnie to właśnie tego dnia rozpoczyna się akcja “Boskiej Komedii”.  Zapewne nie wszystko uda się przeprowadzić w takiej formie, na jaką liczą Włosi. Rok Dantego miał być także okazją do turystycznej promocji miejsc związanych z poetą. Wydaje się mało prawdopodobne, żeby w dobie pandemii udało skusić się wielu turystów, nawet tak obszernym programem kulturalnym.

Świętowaniem rocznicy śmierci poety zajmuje się także Watykan. Jak informuje Katolicka Agencja Informacyjna, 25 marca zostanie ogłoszony list apostolski autorstwa papieża. W swoich refleksjach Franciszek rozważy teologiczną wartość przesłania poematu. Co więcej, w Stolicy Apostolskiej odbędzie się artystyczna podróż inspirowana “Boską Komedią”. Zaproszeni przez Watykan aktorzy i pisarze, w starożytnych katakumbach na nowo odczytają wybrane fragmenty dzieła Dantego. Celem będzie próba interpretacji poematu w kontekście współczesności – jak Dante urządziłby swoje piekło, gdyby przyszło mu żyć w XXI wieku? Zdaje się, że nie trzeba schodzić aż do rzymskich katakumb, żeby przeprowadzić taki eksperyment intelektualny, ale z pewnością taka forma symbolicznej wyprawy w głąb ziemi i siebie będzie godnym sposobem oddania czci poecie. Nie tylko starożytne podziemia zostaną jednak otwarte, bo rozchylą się także wrota Biblioteki Watykańskiej. Będą to wprawdzie wrota wirtualne, ale z całą pewnością warto za nie zajrzeć – bo i będzie czemu się przyglądać! W sumie zdjęcia około pięćdziesięciu eksponatów; rycin, medali, ksiąg i rękopisów, zostaną udostępnione na stronie Biblioteki.

Dante nazywany jest ojcem języka włoskiego; “Najwyższym Poetą” (wł. Sommo Poeta). Powszechnie uważany jest za legendarnego wieszcza narodowego, którego twórczość była swoistym spoiwem kulturowym, łączącym rozdrobnione niegdyś włoskie państewka. Za swoje literackie dokonania okrzyknięty został poetą wyróżnionym wieńcem laurowym (łac. poeta laurentatus). To tytuł, który przyznawano w starożytności najbardziej zasłużonym twórcom. W okresie renesansu powrócono do nadawania wieńca wawrzynu wybitnym osobistościom ze świata kultury. Przyznawał go monarcha lub papież. Dlatego właśnie Dantego często przedstawia się w ten sposób – z wieńcem na głowie stoi dumnie na placu swojego imienia w centrum Neapolu. Tak uwiecznił poetę również Botticelli, który namalował najsławniejszą bodaj podobiznę Dantego. Mniej szczęścia Dante miał z działalnością polityczną – to za nią bowiem został wygnany z Florencji.

Tutaj wspomnieć należy, że stoimy przed niepowtarzalną szansą rehabilitacji poety. Astrofizyk i potomek Dantego – Sperello di Serego Alighieri wraz z prawnikiem Alessandro Traversim, zamierzają powalczyć o jego dobre imię. Odbędzie się konferencja, podczas której komisja złożona z naukowców przyjrzy się oskarżeniom i dowodom, na podstawie których Dante został posądzony o korupcję. I kto wie? Może okaże się, że w rzeczywistości był niewinny, a jego wygnanie było czysto polityczną zagrywką? Odpowiedź na to pytanie dostaniemy najwcześniej w maju – wtedy to planowo odbędzie się ponowny sąd nad poetą. To także okazja do dość przekornej refleksji – czy gdyby Dante został sprawiedliwie osądzony, mielibyśmy co w tym roku świętować? I czy wówczas we Florencji przygotowano by się do odsłonięcia jego kolejnego pomnika, co, notabene, wydarzy się właśnie w maju?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s