Edgar Allan Poe – wielki poeta i niedoceniony prekursor

Dzisiaj obchodzimy 212. rocznicę urodzin jednego z najsłynniejszych amerykańskich twórców powieści grozy, Edgara Allana Poego. Nowelista dzięki swoim dziełom przyczynił się do rozwoju gatunku i stał się twórcą detektywistycznego modelu  powieści kryminalnej. Niewiele osób wie, że biografia pisarza jest równie tragiczna co nastrój jego dzieł.

Edgar Allan Poe urodził się 19 stycznia 1809 r. w Bostonie jako dziecko pary aktorów, Elizabeth Arnold Hopkins Poe i Davida Poego Jr. Kiedy chłopiec miał zaledwie trzy latka oboje jego rodzice już nie żyli, a dzieckiem zaopiekował się John Allan, szkocki handlowiec i domniemany ojciec chrzestny Poego.  W 1826 r. pisarz zapisał się na studia językowe na Uniwersytecie Wirginii. Tam zaczęły się jego problemy finansowe. Poe od dłuższego czasu nie dogadywał się ze swoim przybranym ojcem. Chociaż Allan był bogatym handlarzem tytoniu, nie wysyłał studentowi wystarczającej ilości funduszy na kupno książek i podstawowe wydatki. Żeby zarobić pieniądze Poe zaczął uprawiać hazard, jednak dorobił się przez to tylko większej ilości długów. Ostatecznie po roku zrezygnował ze studiów i gdy dowiedział się, że jego ukochana zaręczyła się z innym mężczyzną, wyjechał z Richmond.

W 1827 r. pisarz wydał swój pierwszy zbiór wierszy „Tamerlane and Other Poems”. W tym samym czasie, nie będąc w stanie się utrzymać, dołączył do wojska. Zanim w 1830 r. trafił do akademii wojskowej West Point, rok wcześniej wydał „Al Aaraaf, Tamerlane, and Minor Poems”. Po ośmiu miesiącach Poe został wyrzucony z akademii i postanowił, że skupi się na swojej karierze pisarskiej. Będąc cały czas pokłócony z Allanem, zamieszkał w Baltimore ze swoją ciocią Marią Clemm. Tam pisarz zakochał się w córce pani domu, Virginii. Para pobrała się w 1835r., kiedy dziewczyna miała zaledwie 13 lat. Kiedy Poe przebywał w Baltimore, jego przybrany ojciec zmarł. Niestety handlowiec nie uwzględnił go w testamencie i nowelista został skazany na dalsze życie w biedzie. Poe nie przestawał jednak wydawać wierszy, a jeden wygrał nawet konkurs organizowany przez „Saturday Visitor”. Zdobywając tym samym uznanie i odpowiednie kontakty, zaczął pracę w gazecie „Southern Literary Messenger”. Utrzymał się w  niej dwa lata, po czym został zwolniony przez swój problem alkoholowy i agresywny styl recenzowania. Pomimo rosnącej popularności pisarz ledwo zarabiał na życie. W 1840r. za kolekcję  „Tales of the Grotesque and Arabesque”, która zawiera jedne z najsławniejszych nowel autora jak „Zagłada domu Usherów”, Poe zamiast zapłaty otrzymał dwadzieścia pięć kopii swojej książki. Pięć lat później małżeństwo przeniosło się do Nowego Jorku. Poe opublikował wiersz „Kruk”, który zyskał ogromną popularność i przyciągnął czytelników do jego kolejnych publikacji. Szczęście pisarza nie trwało jednak długo. W 1846 r. z powodu choroby Virginii i plotek na temat nieprzyzwoitej relacji Poego z żonatą kobietą, para była zmuszona do wyjazdu z miasta. Rok później 27-letnia żona pisarza zmarła. Niestabilny emocjonalnie Poe miesiącami nie dał rady wrócić do pisania. Żałoba sprawiła, że wdowiec kolejny raz powrócił do nałogu alkoholowego. Na koniec życia Poe przyjechał do Richmond i odnowił kontakt z byłą ukochaną, Elemirą Royster Shelton, która również zdążyła do tego czasu owdowieć. Para zamierzała się pobrać, kiedy tylko pisarz wróci z podróży. Niestety w drodze do Filadelfii Poe zatrzymał się w Baltimore, a tam zniknął na kilka dni. Ostatecznie znaleziono go leżącego na ulicy w podartych ubraniach w stanie delirium. Pisarz został zabrany do Washington College Hospital, w którym zmarł 7 października 1849 r.

Utwory Poego często przepełnione były makabrycznymi opisami tortur psychicznych i fizycznych. Tragiczne losy jego życia sprawiły, że wyjątkowo lubował się w zjawiskach niezwykłych, niewyjaśnionych i pełnych grozy.. Chociaż nie zawsze rozumiany i doceniany za swoich czasów, pisarz znacznie wpłynął na kształt dzisiejszej literatury popularnej. Poetę uznaje się za prekursora i twórcę modelu powieści kryminalnej. W jednej ze swoich najpopularniejszych nowel, „Zabójstwo przy Rue Morgue”, wprowadził do akcji postać C. Augusta Dupina, który na własną rękę rozwiązuje zagadki zabójstw dzięki wyjątkowej inteligencji i metodzie dedukcji. Tym samym poeta stworzył też prototyp postaci detektywa. Edgar Allan Poe jako autor pierwszej noweli kryminalnej naraził się opinii publicznej. Niestety przez niesprawiedliwe artykuły pisarz na długi czas został zapamiętany jako człowiek nie posiadający żadnych wartości moralnych, niezdolny do przystosowania się do społeczeństwa, kierujący się wyłącznie nieokiełznaną namiętnością i brutalnością, który w swoich utworach odtwarzał chorobliwą fantazję. Dzieła Poego, chociaż początkowo piętnowane, otworzyły drogę innym autorom. Bez jego nowel prawdopodobnie nie byłoby dzisiaj takich sławnych detektywów jak Sherlock Holmes, czy Hercules Poirot.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s