27 i 28 listopada 2025 roku Centrum Kreatywności Targowa w Warszawie po raz piąty zamieniło się w przestrzeń łączącą naukowców i badaczy, którzy mieli wspólny cel – dowiedzieć się więcej o Warszawie. Taką możliwość zapewnili organizatorzy V Interdyscyplinarnej Konferencji “Warszawa w Świetle Badań Naukowych”: Uniwersytet Warszawski (UrbanLab WGSR UW), Urząd m.st. Warszawy oraz Urząd Statystyczny w Warszawie. Konferencja nie mogłaby się odbyć bez patronatu honorowego, który objął Główny Urząd Statystyczny, a także patronatu medialnego: TVP3 Warszawa i Polskiego Radia RDC. 

Konferencja rozpoczęła się od debaty na temat “Warszawa w obliczu zmiany demograficznej – fakty, wyzwania, reakcje”, w której głos zabrali Olaf Osica z Urzędu m.st. Warszawy, Konrad Piotrowski z Uniwersytetu SWPS i Dominika Rogalińska z Głównego Urzędu Statystycznego, a także moderator debaty Zbigniew Bartuś. Opowiedzieli oni o aktualnych problemach demograficznych Warszawy, ich przyczynach oraz skutkach. Na koniec zaproponowali rozwiązania, które mogłyby zostać wdrożone przez różne organy administracji Warszawy i Polski.

Po debacie odbyła się pierwsza sesja wystąpień na temat “Migracje i integracja w Warszawie: obrazy doświadczenia, praktyki” moderowana przez Tomasza Zegara, w której udział wzięli Olaf Osica, Anna Kielmer i Emilia Niedzwiecka z Urzędu m.st. Warszawy oraz Sylwia Dudek-Mańkowska z Uniwersytetu Warszawskiego. Prelegenci przedstawili wyniki przeprowadzonych przez siebie badań o postawach mieszkańców stolicy wobec cudzoziemców, o Warszawie jako miejscu do życia z perspektywy cudzoziemców, a także analizę narracji medialnych o Ukraińcach w stolicy. Wszystkie prezentacje stanowiły świeże spojrzenie na zagadnienie wzajemnej percepcji rodzimych mieszkańców i cudzoziemców zamieszkujących wspólną przestrzeń, jak i również były punktem wyjścia do przyszłych działań nad poprawą relacji obydwu grup.

Druga sesja dotyczyła “Miasta w procesie: zarządzanie, rozwój, planowanie” i jej moderatorem był Mirosław Grochowski. Podczas niej mogliśmy wysłuchać prezentacji badań o prawie do miasta na przykładzie Warszawy, opinii mieszkańców stolicy o wykorzystaniu AI przy zarządzaniu miastem, warszawskim rynku mieszkaniowym w perspektywie teorii reżimu miejskiego, a także o problemach nowych dzielnic mieszkaniowych sąsiadujących ze strefami przemysłowymi, które wygłoszone były kolejno przez Annę Gromadzką i Annę Whuk z Uniwersytetu Warszawskiego i Civil City Lab, Mateusza Trochymiaka z tych samych instytucji, Krzysztofa Gubańskiego z Urzędu m.st. Warszawy oraz Joannę Zuzannę Popławską ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Ostatnia sesja skupiła się na “Doświadczaniu miasta: przestrzeni, pamięci i różnorodności” i była moderowana przez Krzysztofa Gubańskiego. Prelegenci z Uniwersytetu Warszawskiego: Nina Wróblewska, Julia Lakhiani, Marcel Świerkocki i Adam Tyszkiewicz opowiedzieli kolejno o mieście inkluzywnym widzianym przez pryzmat neuroróżnorodności, ekofeministycznych praktykach w miejskich ogrodach Warszawy, nierównościach w jakości życia i dostępie do usług w stolicy oraz “morowych” pomnikach w przestrzeni publicznej dawnej i współczesnej Warszawy na tle europejskich tradycji.

Drugi dzień konferencji zaczął się od sesji posterowej moderowanej przez Sylwię Dudek-Mańkowską. Podczas niej mieliśmy okazję obejrzeć postery i wysłuchać wystąpień o najróżniejszej tematyce: funkcjonowaniu oczyszczalni ścieków w kontekście ilości i jakości zasobów wodnych na przykładzie wybranych zlewni w aglomeracji warszawskiej, postrzeganiu Warszawy przez osoby przyjeżdżające do niej na studia, relacjach międzygatunkowych w schronisku na Paluchu, rejestrowanej a rozliczanej zachorowalności na nowotwory wskaźnikowe w Warszawie, Stadionie Narodowym jako miejskim generatorze usług oraz o blokowiskach anonimowych i osiedlach oswojonych. Mówcami byli kolejno Jarosław Suchożebrski z Uniwersytetu Warszawskiego, Maja Gutowska, Jan Wilamski i Alina Żurek z Uniwersytetu Warszawskiego, Pola Strąk z Uniwersytetu Warszawskiego, Mariusz Panczyk z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Dominika Dorociak z Uniwersytetu Warszawskiego i Filip Dańda z tego samego uniwersytetu.

Następnie przeszliśmy do serii wystąpień “Doktoranci dla Warszawy” moderowanej przez Paulinę Nowicką-Karpińską. Doktoranci Krzysztof Janas z Uniwersytetu Warszawskiego, Gabriela Komorowska z Politechniki Warszawskiej, Dagmara Sójka z Uniwersytetu Łódzkiego, Aneta Szarfenberg z Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej i Ida Ślęzak z Uniwersytetu Warszawskiego przedstawili szereg badań o stolicy, dotyczących kolejno nowej formuły funkcjonowania Rodzinnych Ogrodów Działkowych w Warszawie, gospodarki wodorem w mieście, analizy aktywności mieszkanek i mieszkańców stolicy w wolontariacie oraz możliwości jej dalszego rozwoju, społecznej instytucji kultury jako modelu działania, a także strategii działania i sposobów tworzenia wiedzy osób działających w obszarze choreografii i tańca. 

Czwarta sesja, moderowana przez Agnieszkę Ajdyn, skupiła się na “Mieście danych i technologii: od algorytmów po dostęp do usług”. Prezentacje dotyczyły problemów i wyzwań procesu geokodowania punktów adresowych na potrzeby badania dostępności mieszkańców Regionu Warszawskiego Stołecznego do wybranych instytucji kultury, Warszawy w świetle badań rynku pracy i debaty nad jej dominującą funkcją jako miejsca zamieszkania bądź siedziby podmiotów, nowego spojrzenia na teorię miasta 15-minutowego oraz odniesieniu jej do Warszawy i poszczególnych dzielnic, a także zmienności warunków środowiskowych w Warszawie na podstawie danych teledetekcyjnych z lat 2017-2025. Prelegentami byli kolejno Grzegorz Stępień i Daniel Koźmiński z Urzędu Statystycznego w Warszawie, Małgorzata Górka z Urzędu Statystycznego w Bydgoszczy, Maciej Misztal z Uniwersytetu Warszawskiego oraz Martyna Sydorów i Sandra Żukowska z Uniwersytetu Gdańskiego.

Ostatnia sesja referatowa pt. “Metabolizm miejski: woda, zieleń odpady w mieście” moderowana była przez Tomasza Zegar i zawierała dwa wystąpienia: koncepcję metabolizmu wodnego na przykładzie Warszawy zaprezentowaną przez Klaudię Żabę i Jarosława Suchożebrskiego z Uniwersytetu Warszawskiego oraz referat wygłoszony przez Maksyma Łaszewskiego z Uniwersytetu Warszawskiego na temat małych źródeł w stolicy i przekształceniach środowiska przyrodniczego związanych z nimi.

Konferencja “Warszawa w Świetle Badań Naukowych” jest wyjątkowa dzięki swojej interdyscyplinarności. Patrząc na jej program, bez wątpienia można stwierdzić, iż każdy słuchacz powinien znaleźć w nim coś wpisującego się w jego krąg zainteresowań. Na samym wydarzeniu panuje ciepła atmosfera, a każdy z uczestników, pomimo pochodzenia z odmiennych dziedzin naukowych, otwarty jest na rozmowę i wymianę różnych perspektyw. Konferencja stanowi odpowiednią przestrzeń rozwoju również dla młodych badaczy – doktorantów i studentów, dla których często jest ona miejscem pierwszego oficjalnego wystąpienia w karierze naukowej. Wolni słuchacze mogą natomiast zdobyć cenną wiedzę z zakresu socjologii, demografii, psychologii, geografii, hydrologii i wielu innych dziedzin, która następnie może ich zainspirować do przeprowadzenia własnych badań naukowych. 

Przyszłoroczna VI edycja konferencji odbędzie się standardowo w ostatnim tygodniu listopada – 26 i 27.11.2026. Zapiszcie w kalendarzach! Zachęcam także do śledzenia strony Konferencji na portalu Facebook, na którym znajdziecie bieżące informacje o wydarzeniu, a także link do zapisów (jako prelegent bądź wolny słuchacz), który pojawi się kilka miesięcy przed wydarzeniem. Do zobaczenia za rok!